Ένα έθιμο που κρατά από τα χρόνια της Τουρκοκρατίας συνεχίζει να ενώνει τη μνήμη, την πίστη και την κοινότητα
Για ακόμη μία χρονιά, το μικρό ξωκκλήσι της Αγίας Αικατερίνης στην Επισκοπή του Δήμου Αλεξάνδρειας γέμισε από κόσμο, φωνές, χαμόγελα και συγκίνηση.
Το Πασχαλινό Σεργιάνι, ένα από τα πιο ιδιαίτερα και παλαιά έθιμα της περιοχής, αναβίωσε ξανά, φέρνοντας μαζί του τον παλμό μιας άλλης εποχής — τότε που η παράδοση δεν ήταν απλώς τελετουργία, αλλά τρόπος επιβίωσης και συλλογικής μνήμης.
Στην κάμερα του anepikairos.gr, ο ιστορικός Ιωάννης Μοσχόπουλος εξήγησε ότι το έθιμο «κρατά από τα χρόνια της Επανάστασης και της Τουρκοκρατίας», όταν οι κοινότητες προσπαθούσαν να σταθούν όρθιες μέσα σε δύσκολες συνθήκες, φτώχεια, απώλειες και ασθένειες.
Το Πασχαλινό Σεργιάνι τελούνταν παραδοσιακά τη Δεύτερη Ανάσταση, όταν οι γυναίκες της κοινότητας συγκεντρώνονταν και, μέσα από έναν ιδιότυπο διάλογο, αναφέρονταν στα βάσανα που είχαν χτυπήσει τις οικογένειές τους: – τις αρρώστιες της εποχής, – τις απώλειες αγαπημένων, – την πανώλη που θέριζε χωριά, – τις δυσκολίες της σκλαβιάς.
Δεν ήταν μοιρολόι. Ήταν μια τελετουργική εκτόνωση, μια συλλογική εξομολόγηση που λειτουργούσε σαν βαλβίδα ψυχικής ανακούφισης.
Οι γυναίκες μιλούσαν, οι υπόλοιποι άκουγαν, και η κοινότητα ξανάβρισκε τη συνοχή της.
Στη σύγχρονη αναβίωση, το έθιμο έχει αποκτήσει πιο γιορτινό χαρακτήρα, χωρίς όμως να χάνει τον πυρήνα του: την τιμή στους προγόνους, την αναγνώριση των δυσκολιών, και την πίστη ότι η ζωή συνεχίζεται μέσα από την κοινότητα.
Οι κάτοικοι της Επισκοπής, μικροί και μεγάλοι, περπάτησαν το μονοπάτι προς το ξωκκλήσι, αντάλλαξαν ευχές, τραγούδησαν, θυμήθηκαν ιστορίες των παλιών και έδωσαν υπόσχεση ότι το Σεργιάνι δεν θα χαθεί.
Χτισμένο σε μια ήσυχη γωνιά, το ξωκκλήσι λειτουργεί σαν φυσικό σκηνικό που ενώνει το παρελθόν με το παρόν. Εκεί, μέσα στην απλότητα της πέτρας και της φύσης, το έθιμο αποκτά μια σχεδόν μυσταγωγική διάσταση.
Σε μια εποχή όπου πολλά χάνονται, το Πασχαλινό Σεργιάνι υπενθυμίζει ότι: η παράδοση δεν είναι μουσειακό αντικείμενο, η μνήμη είναι πράξη αντίστασης, η κοινότητα είναι δύναμη, και η πίστη, ανεξάρτητα από τη μορφή της, παραμένει σημείο αναφοράς.
Η Επισκοπή, με τη συνέπεια και την αγάπη των κατοίκων της, κρατά ζωντανό ένα κομμάτι της ιστορίας μας — όχι για να το θαυμάζουμε από μακριά, αλλά για να το ζούμε.
Στην Θεία λειτουργία που προηγήθηκε του εθίμου παραβρέθηκαν πλήθος κόσμου, ενω το έθιμο τίμησε με την παρουσία του και ο βουλευτής της ΝΔ τάσος Μπαρτζώκας.
