Α, όλα κι όλα. Να λέμε και του στραβού το δίκιο. Η φετινή επιλογή για τα Χριστούγεννα είναι από αυτές που δεν περνούν απαρατήρητες. Ζόζεφιν και τα μυαλά στα κάγκελα.
Χαλάλι τα 20 χιλιάρικα. Δηλαδή τι θέλατε; Να ανάψουμε το χριστουγεννιάτικο δέντρο με τρίγωνα κάλαντα και φλογέρα; Άλλες εποχές εκείνες. Σήμερα θέλει λάμψη, θέλει ντεσιμπέλ, θέλει να κουνηθεί και λίγο το πλακόστρωτο. Στο κάτω κάτω, μια φορά τον χρόνο ανάβει το δέντρο. Και πώς να το κάνουμε δηλαδή; Θα γίνει γιορτή χωρίς βεγγαλικά; Μόνο που φέτος τα βεγγαλικά δεν θα τα δούμε στον ουρανό. Θα τα δούμε πάνω στη σκηνή. Και όποιος κατάλαβε, κατάλαβε.

Η Στιγμή Που Περιμένω
Εγώ πάντως το λέω από τώρα. Δεν ζω για την αντίστροφη μέτρηση, ούτε για το πάτημα του διακόπτη. Αυτά είναι τα διαδικαστικά. Εγώ ζω για τη στιγμή που θα βγει ο μεγάλος να καλωσορίσει το πλήθος και να ανακοινώσει το όνομα που περιμένει όλη η πλατεία. Κι εκεί που θα φτάσει το μέτρημα στο μηδέν, εκεί που θα λάμψει ο ουρανός από τα βεγγαλικά, θα ακουστεί το πολυπόθητο: «Κυρίες και κύριοι, η Ζόζεφιν!».
Άλλο τα βεγγαλικά και άλλο η Ζόζεφιν. Τα πρώτα κρατάνε λίγα λεπτά. Η δεύτερη θα μείνει στις αναμνήσεις. Γι' αυτό σας λέω. Εκείνο το βράδυ μην κοιτάτε μόνο ψηλά στον ουρανό. Κοιτάτε και προς τη σκηνή. Γιατί κάποιοι θα έχουν στραμμένο το βλέμμα στα πυροτεχνήματα, ενώ άλλοι θα περιμένουν την πραγματική έκρηξη της βραδιάς.

Ο Τζέντλεμαν της Υποδοχής
Και κανονικά, για να είμαστε και μέσα στα σωστά πλαίσια της φιλοξενίας, υπάρχει δρόμος στρωμένος από άλλους. Ο Κομπατσιάρης στο Αιγίνιο έχει δώσει ρεσιτάλ στο αντικείμενο. Πανηγύρι, Χριστούγεννα, καλοκαιρινή συναυλία, εγκαίνια περιπτέρου να γίνουν, θα ανέβει στη σκηνή με την ανθοδέσμη στο χέρι. Ένα καλωσόρισμα, ένα σταυρωτό φιλί, δυο κουβέντες ευγένειας και μετά παραδίδει το μικρόφωνο στον καλλιτέχνη.
Αυτά είναι τα βασικά της φιλοξενίας. Τα παλιά, τα αρχοντικά. Οπότε τώρα που έρχεται η Ζόζεφιν, εγώ περιμένω να δω την τελετουργία ολοκληρωμένη. Να πέφτουν τα βεγγαλικά, να ανάβει το δέντρο, να βγαίνει ο οικοδεσπότης με ανθοδέσμη και να υποδέχεται τη θεά της βραδιάς όπως αρμόζει. Γιατί, μεταξύ μας, τζέντλεμαν δεν γίνεσαι από την καρέκλα. Στη σκηνή φαίνεται η δουλειά. Και εκεί γράφεται η ιστορία.

Η Επανάληψη Είναι Μάνα της... Διοίκησης
Τέλος πάντων, ας αφήσουμε τη Ζόζεφιν στην ησυχία της μέχρι να έρθει η ώρα της. Αυτά ανήκουν στο μέλλον. Πάμε τώρα στα γνώριμα, στα παραδοσιακά, στα δοκιμασμένα. Και μη μου πει κανείς ότι σας κουράζω με αυτά που γράφω κάθε εβδομάδα. Ότι τάχα αναμασάω τα ίδια και τα ίδια. Εδώ δεν βαριούνται αυτοί που διοικούν να κάνουν συνεχώς τα ίδια λάθη, θα βαρεθώ εγώ να τα σχολιάζω; Άλλωστε, η συνέπεια είναι αρετή.
Εκείνοι επαναλαμβάνουν αποφάσεις, δικαιολογίες και υποσχέσεις. Εγώ επαναλαμβάνω την κριτική μου. Ο καθένας το βιολί του. Και μεταξύ μας, αν μια μέρα ξυπνήσω και δεν βρω τίποτα γνώριμο να σχολιάσω, θα ανησυχήσω. Θα πω πως κάτι χάλασε στην πόλη. Γιατί εδώ έχουμε καταφέρει το ακατόρθωτο. Να αλλάζουν οι ημερομηνίες, να αλλάζουν τα πρόσωπα και να μένουν ακριβώς ίδιες οι καταστάσεις. Αυτό πλέον δεν είναι συνήθεια. Είναι τοπική παράδοση.

Η Ψηφοφορία της Μαρμότας
Καλά ρε παιδιά... τρία χρόνια είστε εκλεγμένοι. Τρία Χριστούγεννα πέρασαν, τρία καλοκαίρια, τρία καρναβάλια, τρεις επετείοι και ό,τι άλλο τέλος πάντων χωράει μέσα σε μια δημοτική θητεία. Και κάθε φορά που έρχεται μια εκδήλωση των 15 χιλιάδων ευρώ και βάλε, μπαίνετε στην αίθουσα και ψηφίζετε ακριβώς το ίδιο πράγμα. Λες και πατάει κάποιος επανάληψη στο τηλεκοντρόλ. Ίδια εισήγηση, ίδια διαδικασία, ίδια αποτελέσματα. Γι' αυτό σας λέω, μη μου λέτε ότι γράφω τα ίδια. Εγώ τουλάχιστον έχω την δικαιολογία. Εσείς μου δίνετε το ίδιο έργο να παρακολουθήσω. Τι να γράψω δηλαδή;
Ότι ξαφνικά ανακάλυψα νέο επεισόδιο ενώ παίζεται η ίδια σειρά εδώ και τρία χρόνια; Και να ξεκαθαρίσω κάτι. Δεν μιλάω για τους προηγούμενους. Αυτοί ολοκλήρωσαν τον κύκλο τους. Για τους σημερινούς λέω. Για αυτούς που εξελέγησαν υποτίθεται για να κάνουν τα πράγματα διαφορετικά και τελικά κάθε φορά που πέφτει στο τραπέζι μια δαπάνη εκδηλώσεων σηκώνουν το χέρι με την άνεση που παραγγέλνεις καφέ. Οπότε όχι. Δεν κουράστηκα να το γράφω. Θα κουραστώ όταν δω κάτι διαφορετικό να ψηφίζεται. Μέχρι τότε, η μόνη αλλαγή είναι η ημερομηνία στο έγγραφο. Οι υπόλοιπες λεπτομέρειες μένουν σταθερές σαν τις χριστουγεννιάτικες γιρλάντες που βγαίνουν κάθε χρόνο από την ίδια κούτα.

Το Ερώτημα του Νηπιαγωγείου
Κοιτάξτε να δείτε τώρα πού κολλάω εγώ. Δεν είναι αν θα έρθει η Ζόζεφιν, ο Ρέμος ή η Φιλαρμονική της Βέροιας. Είναι ο τρόπος. Πηγαίνουν στο δημοτικό συμβούλιο και το ερώτημα είναι πάνω κάτω: «Συμφωνείτε να γίνουν οι χριστουγεννιάτικες εκδηλώσεις;». Ε, ποιος θα πει όχι; Υπάρχει άνθρωπος που να σηκωθεί και να πει «όχι, να μείνουμε σπίτι με τα φώτα σβηστά»; Το θέμα είναι άλλο. Θα έπρεπε να λένε: «Θέλετε να έρθει η Ζόζεφιν με αυτό το ποσό; Θέλετε αυτή την εκδήλωση με εκείνο το κόστος; Θέλετε αυτή την επιλογή αντί για μια άλλη;».
Εκεί αρχίζει η ουσία της ψήφου. Γιατί αλλιώς δεν ψηφίζεις μια πρόταση. Ψηφίζεις μια ιδέα χωρίς περιεχόμενο. Σαν να αγοράζεις κουτί χωρίς να ξέρεις τι έχει μέσα. Και μεταξύ μας, ακόμα και σε ένα νηπιαγωγείο να πας, τα παιδιά δεν τα ρωτάς «θέλετε φέτος να κάνουμε γιορτή;». Αυτό είναι δεδομένο. Τα ρωτάς τι γιορτή θέλουν, ποιος θα έρθει, τι θα δουν, τι θα κάνουν. Δηλαδή τους λες τι ακριβώς ψηφίζουν. Εδώ μιλάμε για εκλεγμένους συμβούλους. Αν αυτοί καλούνται να αποφασίσουν, λογικά πρέπει πρώτα να γνωρίζουν. Γιατί η ψήφος χωρίς πληροφορία δεν είναι απόφαση. Είναι συμμετοχή σε κλήρωση με κλειστό φάκελο.

Η Μεγάλη Έκπληξη
Και μετά πέφτει η κεραμίδα στο κεφάλι τους και κάνουν τους έκπληκτους. «Δεν το ξέραμε», «δεν μας ενημέρωσαν», «δεν φανταζόμασταν». Ωραία δικαιολογία για μία φορά, άντε και για δύο. Όταν όμως περνούν τρία χρόνια, αρχίζει και ζορίζει το πράγμα. Γιατί υπάρχουν δύο εκδοχές. Η πρώτη είναι να μην ξέρουν. Η δεύτερη είναι να ξέρουν και να κάνουν πως δεν ξέρουν. Και όσο περνάει ο καιρός, η δεύτερη εκδοχή αποκτά περισσότερο κοινό από την πρώτη. Βλέπεις, όταν κάθε φορά σηκώνεις το χέρι χωρίς να ρωτάς πολλά πολλά, δύσκολα πείθεις μετά ότι έπεσες από τα σύννεφα.
Κάπου θα πει ο άλλος: «Βρε αδερφέ, τόσα χρόνια εκεί κάθεσαι. Μία ερώτηση δεν σου πέρασε από το μυαλό;».Και μεταξύ μας, οι επαναστάσεις είναι ωραίες στις προεκλογικές ομιλίες. Μετά έρχεται η ώρα της ψηφοφορίας, της αντιμισθίας, της καρέκλας και της ηρεμίας. Εκεί συνήθως εξαφανίζονται οι αγωνιστές και εμφανίζονται οι συναινετικοί. Οπότε όταν φτάνουμε στο δια ταύτα, τα πράγματα είναι απλά. Άλλος έχει μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης, άλλος μικρότερο. Άλλος σχεδίασε, άλλος εισηγήθηκε, άλλος ψήφισε, άλλος σιώπησε. Το αποτέλεσμα όμως βγαίνει το ίδιο. Και στο τέλος ο λογαριασμός δεν γράφει ποιος μίλησε και ποιος όχι. Γράφει μόνο ποιοι συμμετείχαν.

Η Αλαζονεία Πριν την Πτώση
Ξέρετε ποιος είναι ο κοινός παρονομαστής σε όλα αυτά; Όχι τα χρήματα, ούτε οι ψηφοφορίες, ούτε οι εκδηλώσεις. Είναι η αίσθηση ότι τίποτα δεν τους αγγίζει. Γιατί η ασυδοσία δεν γεννιέται μόνη της. Πρώτα έρχεται η έπαρση και μετά ακολουθεί η αλαζονεία. Εκεί ξεκινάνε όλα. Τη στιγμή που γύρω τους υπάρχουν δεκάδες και εκατοντάδες παραδείγματα ανθρώπων που νόμιζαν ότι είναι άτρωτοι και τελικά προσγειώθηκαν απότομα, αυτοί δείχνουν να μην παίρνουν κανένα μάθημα. Κάθε λογικός άνθρωπος, όταν βλέπει τι συμβαίνει γύρω του, κάνει ένα βήμα πίσω. Σκέφτεται περισσότερο, μιλάει λιγότερο, προσέχει διπλά.
Εδώ συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο. Κάθε φορά που λες «εντάξει, μέχρι εδώ θα το πάνε», έρχεται η επόμενη απόφαση για να σε διαψεύσει. Και το πιο εντυπωσιακό είναι ότι δεν δείχνουν να προβληματίζονται ούτε από τον θόρυβο ούτε από τις αντιδράσεις. Λες και ζουν μέσα σε έναν δικό τους κόσμο, όπου όλες οι επιλογές είναι σωστές και όλες οι ενστάσεις κακόβουλες. Γι' αυτό σας λέω. Τα περισσότερα πολιτικά ατυχήματα δεν ξεκινούν από ένα λάθος. Ξεκινούν από τη βεβαιότητα ότι δεν πρόκειται να πληρώσεις ποτέ κανένα λάθος. Εκεί είναι που αρχίζει η κατηφόρα. Και συνήθως, όταν την καταλάβεις, είναι ήδη αργά για φρένα.

Το Κενό της Επόμενης Μέρας
Και εδώ είναι που αρχίζει η πραγματική κουβέντα. Όχι αν θα φύγουν οι σημερινοί. Αυτή είναι η εύκολη συζήτηση. Η δύσκολη ερώτηση είναι άλλη. Ποιος θα βρεθεί απέναντι; Όχι για να κερδίσει μια εκλογή. Όχι για να κάτσει στην καρέκλα. Αλλά για να αναλάβει το βάρος να μαζέψει όσα έχουν συσσωρευτεί όλα αυτά τα χρόνια. Γιατί κακά τα ψέματα. Η διοίκηση ενός δήμου δεν είναι πανηγύρι ούτε προεκλογική αφίσα. Είναι να ξυπνάς το πρωί και να έχεις μπροστά σου προβλήματα, χρέη, εκκρεμότητες, παράπονα, έργα που λιμνάζουν και έναν ολόκληρο μηχανισμό που πρέπει να λειτουργήσει.
Και όσο περνάει ο καιρός, τόσο μεγαλώνει το κενό. Γιατί βλέπεις πολλούς να σχολιάζουν, αρκετούς να διαμαρτύρονται, αλλά ελάχιστους να σηκώνουν το χέρι και να λένε «εγώ αναλαμβάνω». Εκεί βρίσκεται η ουσία. Οι σημερινοί μπορεί να έχουν ήδη χάσει την εμπιστοσύνη πολλών πολιτών. Το ζήτημα όμως δεν είναι ποιος θα τους διώξει. Το ζήτημα είναι ποιος θα πείσει ότι μπορεί να διορθώσει τα πράγματα. Και αυτή είναι πολύ δυσκολότερη αποστολή. Γιατί η κοινωνία δεν ψάχνει πλέον κάποιον να φωνάζει. Ψάχνει κάποιον να μπορεί.
Κάποιον που να κοιτάξει τον κόσμο στα μάτια και να πει: «Ξέρω τι παραλαμβάνω, ξέρω πόσο δύσκολα είναι τα πράγματα και παρ' όλα αυτά είμαι διατεθειμένος να αναλάβω την ευθύνη». Μέχρι να εμφανιστεί αυτός, η συζήτηση θα γυρίζει συνεχώς γύρω από τα ίδια πρόσωπα και τα ίδια αδιέξοδα. Γιατί η φθορά μιας διοίκησης είναι το μισό της εξίσωσης. Το άλλο μισό είναι η ύπαρξη μιας αξιόπιστης εναλλακτικής. Και αυτό, απ' ό,τι φαίνεται, είναι σήμερα το μεγαλύτερο ζητούμενο.
Ο Πρώτος που Δήλωσε Παρών
Και επειδή η πολιτική δεν αγαπά τα κενά, όταν ψάχνεις ποιος μπορεί να βρεθεί απέναντι, υπάρχει ένα γεγονός που δεν μπορεί να αγνοηθεί. Από την επόμενη κιόλας μέρα των εκλογών του 2023, ένας άνθρωπος βγήκε δημόσια και είπε: «Θα είμαι υποψήφιος το 2028». Χωρίς δεύτερες σκέψεις, χωρίς μισόλογα και χωρίς να περιμένει να δει προς τα πού φυσάει ο αέρας. Για τον Θέμη μιλάω. Για τον άνθρωπο που πήγε σε δημοτικά συμβούλια και ζήτησε να μιλήσει και δεν τον άφησαν.
Για τον άνθρωπο που πολλές φορές η παρουσία του προκαλούσε περισσότερη αμηχανία απ' όση οι ερωτήσεις του. Για εκείνον που άνοιξε θέματα τα οποία κάποιοι θα προτιμούσαν να μείνουν κλειστά. Το αμφιθέατρο; Το ανέδειξε και τελικά η υπόθεση οδήγησε σε καταστάσεις που ανάγκασαν τη διοίκηση να αναζητά λύσεις αλλού το καλοκαίρι. Το Πνευματικό Κέντρο; Μίλησε δημόσια για ζητήματα ασφάλειας και καταλληλότητας όταν άλλοι προτιμούσαν να κάνουν πως δεν βλέπουν. Δεν λέω ότι έχει δίκιο σε όλα. Ούτε ότι συμφωνούν όλοι μαζί του. Όμως υπάρχει μια λεπτομέρεια που έχει τη σημασία της. Μέχρι σήμερα, είναι από τους ελάχιστους που έχουν πει ξεκάθαρα «θέλω να αναλάβω».
Γιατί εύκολο είναι να περιγράφεις το πρόβλημα. Δύσκολο είναι να δηλώνεις ότι είσαι διατεθειμένος να χρεωθείς και τη λύση. Και στο τέλος της ημέρας, οι εκλογές δεν κρίνονται μόνο από το ποιος φθείρεται. Κρίνονται και από το ποιος εμφανίζεται πρόθυμος να πάρει τη θέση του. Μέχρι να παρουσιαστούν κι άλλοι με την ίδια καθαρότητα, όποιος κοιτάζει τον ορίζοντα του 2028 αναγκαστικά θα σταματά σε ένα όνομα. Για έναν πολύ απλό λόγο. Είναι ο πρώτος που δήλωσε ότι βρίσκεται ήδη στην εκκίνηση.

Οι Δεινόσαυροι του Καφενείου
Οπότε εγώ θα τους αφήσω όλους στην ησυχία τους μέχρι να βρουν πρώτα άκρη με τον εαυτό τους. Να αποφασίσουν τι θέλουν οι ίδιοι και μετά να έρθουν να το πουν και στους υπόλοιπους. Γιατί όταν δεν ξέρεις πού πας, δύσκολα πείθεις και τους άλλους να σε ακολουθήσουν. Δύο πράγματα πάντως τα θεωρώ σχεδόν βέβαια. Το πρώτο είναι ότι την επόμενη μέρα των εκλογών στην καρέκλα θα κάθεται άλλος. Όχι γιατί το λέω εγώ. Αλλά γιατί έτσι δείχνει η φθορά όταν συσσωρεύεται χρόνο με τον χρόνο και κανείς δεν δείχνει διάθεση να πατήσει φρένο.
Το δεύτερο είναι ότι οι πολιτικοί δεινόσαυροι της περιοχής θα συνεχίσουν ακριβώς τα ίδια που έλεγαν πριν από δέκα, είκοσι και τριάντα χρόνια. Θα κάθονται στα καφενεία και θα εξηγούν στους πάντες ότι μόνο όποιος είναι μαζί τους έχει ελπίδες να γίνει δήμαρχος. Το αστείο της υπόθεσης είναι ότι οι περισσότεροι από αυτούς δεν έχουν βγάλει ποτέ δήμαρχο. Ούτε έναν. Παρ' όλα αυτά, συνεχίζουν να μοιράζουν χρίσματα, συμβουλές και πολιτικές οδηγίες σαν να κρατούν το κλειδί της πόλης στην τσέπη.
Αλλά τι να κάνουμε; Οι συνήθειες δεν αλλάζουν εύκολα. Ειδικά όταν τις κουβαλάς μια ζωή. Άλλος πίνει τον πρωινό του καφέ στην ίδια καρέκλα κάθε μέρα. Κι άλλος ξυπνάει κάθε πρωί πεπεισμένος ότι χωρίς τη δική του έγκριση δεν κουνιέται φύλλο στον δήμο. Και κάπως έτσι περνούν τα χρόνια. Οι δημότες αλλάζουν γνώμη, οι εποχές αλλάζουν, τα πρόσωπα αλλάζουν, αλλά στο βάθος του καφενείου υπάρχουν πάντα δυο - τρεις παλιοί στρατηγοί που επιμένουν να δίνουν μάχες σε πολέμους που έχουν τελειώσει εδώ και καιρό.

Η Αυλαία Πέφτει, η Ζόζεφιν Έρχεται
Τέλος για σήμερα λοιπόν. Αρκετά ασχοληθήκαμε με δημοτικά συμβούλια, ψηφοφορίες, δεινόσαυρους, αλαζονείες και πολιτικούς γάμους. Από εδώ και πέρα μπαίνουμε σε χριστουγεννιάτικη τροχιά. Ζόζεφιν και τα μυαλά στα κάγκελα. Αφήστε τους άλλους να ψάχνουν υποψηφίους, συμμαχίες και σωτήρες. Εμείς προς το παρόν περιμένουμε την αντίστροφη μέτρηση, τα βεγγαλικά, το άναμμα του δέντρου και φυσικά τη στιγμή που η θεάρα θα ανέβει στη σκηνή. Και μεταξύ μας, όσο πλησιάζει η μέρα, τόσο πιο δύσκολο θα είναι να κρατηθεί η συζήτηση μακριά από το μεγάλο γεγονός. Γιατί πολιτική, καφενείο και παραπολιτικά καλά είναι, αλλά μία είναι η απορία του λαού: «Τι ώρα βγαίνει η Ζόζεφιν;» Μέχρι τότε, ψυχραιμία. Να φυλάξουμε και λίγη ενέργεια για το χειροκρότημα.
Ο Αντιδήμαρχος

























































